Ogar polski, gończy polski, chart polski i polski spaniel myśliwski – to rasy, których historia jest nierozerwalnie związana z polskim łowiectwem. Ich przetrwanie i odbudowa populacji to efekt wieloletniej pracy hodowców, kynologów i myśliwych. 10 listopada w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej odbywa się wystawa „Psy ras polskich naszym dobrem narodowym”, przypominająca o znaczeniu rodzimych ras psów dla polskiej historii, kultury i dziedzictwa narodowego.
Ekspozycja prezentuje sześć polskich ras: ogara polskiego, gończego polskiego, charta polskiego, polskiego spaniela myśliwskiego, polskiego owczarka podhalańskiego oraz polskiego owczarka nizinnego. Pięć z nich jest uznanych przez Międzynarodową Federację Kynologiczną (FCI), natomiast polski spaniel myśliwski pozostaje rasą, o której międzynarodowe uznanie trwają starania.
Wystawa przybliża nie tylko wygląd i cechy użytkowe psów, ale przede wszystkim ludzi, dzięki którym udało się zachować ich unikalny charakter i odbudować populacje zagrożone zaniknięciem.
Myśliwi pomogli ocalić polskie rasy
Historia polskiej kynologii to również historia determinacji środowiska łowieckiego. Wojny, zmiany społeczne i ograniczenia tradycyjnej hodowli sprawiły, że niektóre rodzime rasy znalazły się na granicy wyginięcia.
Przykładem jest gończy polski, którego powojenna odbudowa była możliwa między innymi dzięki działalności płk. Józefa Pawłusiewicza. Poszukując ocalałych psów, stworzył on podstawy dalszej hodowli rasy. Jej przetrwanie wspierali również myśliwi, którzy przez lata utrzymywali gończe polskie jako psy użytkowe.
Podobną historię ma ogar polski, którego odtworzenie po II wojnie światowej wiąże się z pracą płk. Piotra Kartawika. Także chart polski przetrwał dzięki zaangażowaniu pasjonatów, którzy zachowali przedstawicieli rasy i podjęli starania o jej odbudowę.
Szczególne miejsce zajmuje polski spaniel myśliwski, którego współczesna restytucja pokazuje, że praca nad zachowaniem rodzimego dziedzictwa kynologicznego trwa nadal.
To właśnie wielopokoleniowa współpraca myśliwych, hodowców i kynologów sprawiła, że polskie rasy psów nie pozostały jedynie na kartach dawnych ksiąg i obrazach, lecz nadal są częścią naszego życia.
Wspólna inicjatywa na rzecz polskiego dziedzictwa
Wystawa została przygotowana przy zaangażowaniu Polskiego Związku Łowieckiego, Związku Kynologicznego w Polsce oraz Klubu Kolekcjonera i Kultury Łowieckiej PZŁ.
Jej kuratorem jest Henryk Leśniak, od lat zaangażowany w dokumentowanie i popularyzowanie polskiego dziedzictwa kynologicznego i łowieckiego. Pod jego redakcją powstał również katalog towarzyszący wystawie, przygotowany przez grono autorów specjalizujących się w historii i hodowli poszczególnych ras.
Ekspozycja obejmuje historyczne dokumenty, fotografie, książki, medale, rzeźby i przedmioty kolekcjonerskie. Ważnym elementem wydarzenia jest także prezentacja żywych przedstawicieli rodzimych ras psów.
Wystawa pokazuje, jak wiele polska kynologia zawdzięcza pasji i konsekwencji ludzi, którzy przez dziesięciolecia podejmowali działania na rzecz zachowania rodzimych ras.
Dziedzictwo, za które odpowiadamy
Polskie rasy psów są częścią historii naszego kraju, a zarazem świadectwem umiejętności i doświadczenia wielu pokoleń hodowców. Ich zachowanie wymaga nie tylko znajomości tradycji, ale również odpowiedzialnej hodowli, szkolenia i troski o przyszłość kolejnych pokoleń zwierząt.
Dla Polskiego Związku Łowieckiego udział w wystawie jest okazją do przypomnienia o często niedostrzeganym wkładzie myśliwych w ochronę polskiego dziedzictwa kynologicznego.
Bo tradycja ma przyszłość wtedy, gdy są ludzie, którzy potrafią o nią zadbać.
Wystawa „Psy ras polskich naszym dobrem narodowym” prezentowana jest w Sejmie RP w dniach 10–16 listopada 2026 roku.
