Zając

Zając

W sezonie 2010/11 pozyskano łącznie 17,3 tys. zajęcy (odstrzelono 17,2 tys. sztuk, a 165 sztuk odłowiono), czyli o 10% mniej niż w sezonie 2009/10 (Rys. 23). W przeliczeniu na 100 ha powierzchni polnej najwięcej tych zwierząt pozyskano w łowiskach okręgów: bielskiego (0,6 szt.), krakowskiego (0,4 szt.), płockiego (0,4 szt.) oraz tarnowskiego, kieleckiego, tarnobrzeskiego, radomskiego, warszawskiego, łódzkiego i skierniewickiego (po 0,3 szt.). W dalszym ciągu pozyskania nie prowadzono w okręgach: poznańskim, gorzowskim, wrocławskim, szczecińskim i leszczyńskim (Rys. 24).
zajac_wykres

Rys. 23. Pozyskanie zajęcy w Polsce w sezonach 2001/02−2010/11

Na terenach szczegółowego monitoringu wczesnowiosenne stany zajęcy oceniane są ostatnio za pomocą metody liczeń nocnych z użyciem reflektora. Średnie zagęszczenie tego gatunku na poszczególnych terenach w latach 2007−2011 wynosiło najczęściej od około jednego do kilkunastu osobników na 100 ha. Na zachodzie kraju notowano w tych latach z reguły do 5 osob./100 ha – na przykład na terenach monitoringu położonych w okręgach jeleniogórskim (obwód 141), konińskim (obw. 271), pilskim (obw. 33), poznańskim (obw. 122 i 123 oraz 325) i zielonogórskim (obw. 158). Podobny poziom populacji stwierdzono na północy kraju – w okręgu szczecińskim (obw. 193), gdańskim (obw. 88) oraz suwalskim (obw. 155). Jednak nawet w tych rejonach Polski zdarzały się łowiska, gdzie odnotowywano znacznie wyższe stany wiosenne. Na przykład w obrębie okręgu leszczyńskiego, gdzie okresowo funkcjonowało kilka terenów kontrolnych, stwierdzano lokalnie zagęszczenie w wysokości nie tylko nieco ponad 5 zajęcy na 100 ha (obw. 300 i 430), ale nawet w granicach 11–15 osobników na 100 ha (obw. 428 i 443). Taki zakres wiosennego zagęszczenia zajęcy był natomiast typowy dla wielu rejonów centralnej i wschodniej Polski. Przykładowo, 5–10 osob./100 ha zarejestrowano na terenach monitoringu położonych w okręgu częstochowskim (obw. 36) i przemyskim (obw. 41), natomiast 11–15 osob./100 ha w siedleckim (obw. 344) i włocławskim (obw. 267). Terenami monitoringu zostawały zwykle obwody łowieckie charakteryzujące się przeciętnymi stanami podstawowych gatunków zwierzyny drobnej w skali danego okręgu. Stąd w każdym z nich znajdują się niewątpliwie łowiska ze stanami zajęcy zarówno niższymi, jak i wyższymi od zakresu podanego powyżej.

zajac_mapa

Rys. 24. Pozyskanie zajęcy w okręgach łowieckich w sezonie 2010/11 (sztuki na 100 ha powierzchni polnej)

Jak można wnioskować na podstawie danych z 11 terenów monitoringu szczegółowego, w których liczenia zajęcy przeprowadzono zarówno w 2010, jak i w 2011 roku, średnie krajowe zagęszczenie ich populacji wzrosło w tych latach o około 8%.
W ramach podejmowanych od lat prób odbudowy stanów zajęcy w sezonie 2010/11 wsiedlono w kraju 3,8 tys. osobników. Zasiedlenia prowadzono w 32 okręgach. Najwięcej zajęcy (po ponad 300 osobników) wypuszczono w okręgach: poznańskim, katowickim, opolskim i leszczyńskim.
Wydaje się jednak, że wyniki tych akcji są gorsze niż oczekiwano, co spowodowane jest zbyt małą liczbą jednorazowo introdukowanych osobników w wytypowanych łowiskach oraz niezbyt dobrym biologicznie materiałem zwierzęcym użytym do zasiedleń. W przyszłości akcje takie muszą być lepiej przygotowywane i skoordynowane, a także poprzedzane poprawianiem warunków środowiskowych na terenie planowanych zasiedleń poprzez ograniczanie liczebności drapieżników i polepszanie warunków żerowo- osłonowych. Zabiegi te oraz efekty zasiedleń powinny być monitorowane (liczenia zajęcy powinny się odbywać przed akcją zasiedleń, jak i w kolejnych latach po ich przeprowadzeniu). Cała akcja powinna być dofinansowana z pozyskanych środków, ponieważ wydolność finansowa kół łowieckich jest niestety mocno ograniczona.