Łoś

Łoś

Wiosną 2011 roku na obszarze obwodów łowieckich dzierżawionych przez koła łowieckie liczebność łosi oszacowano na 8,8 tys. osobników. Porównując tę liczbę z danymi z sezonu poprzedniego, należy stwierdzić, że ich stan wzrósł o 1,1 tys. osobników, zatem był to kolejny sezon (począwszy od 2003/04) z wyraźną tendencją wzrostową liczebności krajowej populacji tego ssaka (Rys. 1).

los_diagram_1

Rys. 1. Liczebność łosi w Polsce w sezonach 2001/02−2011/12

Największy wzrost liczebności tego gatunku (powyżej 30%) odnotowano na terenie okręgów, w których pogłowie łosi przekracza 100 osobników, tj. w okręgach: bialskopodlaskim (36%), ciechanowskim (35%), a wzrost w granicach 20–30% w okręgach: warszawskim, bydgoskim, lubelskim, olsztyńskim, ostrołęckim, przemyskim, radomskim, toruńskim i włocławskim. W okręgach o wysokich stanach, powyżej 1000 osobników (białostockim i suwalskim), ich liczebność wzrosła odpowiednio o 11% i 10%. W skali kraju wzrosła także liczba obwodów, na terenie których zaobserwowano te zwierzęta, z 20,1% w 2010 roku do 22,7% w 2011 roku. Zjawisko to odnotowano głównie w tych okręgach, w których łosie były już wcześniej obserwowane.
W porównaniu z 2010 rokiem nie zmieniła się liczba okręgów, w których wiosną 2011 roku zwierzęta te nie występowały (14 okręgów). Można zatem wnioskować, że wzrost liczebności krajowej populacji ma głównie charakter lokalny i nie jest efektem dalekich przemieszczeń czy powstawania nowych subpopulacji.

Wiosną 2011 roku łoś występował najliczniej, podobnie jak w sezonie poprzednim, w północno-wschodnim rejonie kraju, obejmującym okręgi: suwalski, chełmski, białostocki, łomżyński, bialski oraz chełmski i siedlecki. Największe zagęszczenie (osobników na 1000 ha powierzchni leśnej) oszacowano w okręgach: suwalskim – 7,1, chełmskim – 6,5, białostockim – 5,5, łomżyńskim – 5,4, bialskopodlaskim – 4,1 i warszawskim – 3,2 (Rys. 2). Najniższe zagęszczenia, w granicach 0,1–0,2 osobnika, zarejestrowano w sześciu okręgach: częstochowskim, gdańskim, krakowskim, krośnieńskim, pilskim oraz sieradzkim.

los_diagram_2

Rys. 2. Zagęszczenie łosi w okręgach łowieckich w 2011 roku (osobniki na 1000 ha powierzchni leśnej)

Podobnie jak w sezonach poprzednich w krajowej populacji łosia przeważały osobniki żeńskie w stosunku 1,3:1.

Pomimo wzrostu liczebności pogłowia łosia, liczba osobników, które ubyły z krajowej populacji tego gatunku w wyniku innych przyczyn niż łowieckie (kolizje drogowe, kłusownictwo itp.), utrzymała się na tym samym poziomie – 109 sztuk w sezonie 2009/10 i 104 sztuki w sezonie 2010/11. Najwięcej tych przypadków odnotowano w okręgach: płockim (14 szt.), suwalskim (11 szt.), białostockim (10 szt.) i warszawskim (9 szt.). Pojedyncze przypadki (1–5 szt.) odnotowano w 25 innych okręgach.

Narzekania leśników na wzrastające lokalnie szkody łowieckie w drzewostanach spowodowane przez łosie oraz analiza danych krajowego monitoringu sugerują, że możliwym byłoby ponowne wprowadzenie racjonalnego odstrzału tego gatunku w niektórych rejonach hodowlanych północno-wschodniej i wschodniej Polski.