Słownik kynologiczny

Słowniczek

Słownik wybranych określeń kynologicznych i łowieckich.
(opracowany wg „Słownika języka łowieckiego” – Stanisława Hoppe)

A

aport - rozkaz dla psa myśliwskiego: przynieś
aportowanie - przynoszenie przez psa myśliwskiego zwierzyny ubitej oraz postrzałków

B

badyle – kończyny przednie i tylne łosia, jelenia, daniela, muflona, kozicy
białe pole, biała stopa - teren pokryty śniegiem
biegi - kończyny przednie i tylne dzika; niekiedy biegami nazywa się badyle
bobrowanie - brodzenie i szperanie psa myśliwskiego w wodzie, błocie, po chaszczach i zaroślach
buszowanie – przetrząsanie przez psa myśliwskiego w poszukiwaniu zwierzyny krzaków, zarośli, łąk
bydlarz - pies gończy, który atakuje zwierzęta gospodarskie

C

CACIT - wniosek (certyfikat) na Międzynarodowego Championa Pracy
chody - sposób (tempo) poruszania się psa myśliwskiego w terenie.
CPC - wniosek (certyfikat) na krajowego Championa Pracy
cwał - najszybszy galop
czarne pole, czarna stopa - teren niepokryty śniegiem

F

farba - krew zwierzyny galop – szybki chód wykonywany w skokach

G

grabarz - pies myśliwski zakopujący znalezioną martwą zwierzynę
gon - o psie myśliwskim; ścigać, pędzić zwierza, podążać za zwierzyną
gonienie głosem - ściganie zwierza głośno ujadając
gonienie milczkiem - ściganie bezgłośnie przez psy zwierza
gonienie na oko - ściganie przez psa zwierza, którego widzi a nie po tropie.
gonienie w piętę, gonienie pod trop - gonienie przez psa myśliwskiego zwierza w kierunku przeciwnym niż prowadzą tropy
gracz - doświadczony zwierz (szczególnie zając, lis) zwodzący goniące go psy, nieraz już szczwany

K

kłus - chód szybszy od stępu, lecz wolniejszy od galopu
kotlina - płytkie zagłębienie w ziemi, stanowiące w okresie bezśnieżnym legowisko zająca
kryptorchid - osobnik męski (pies) nie posiadający jąder w worku mosznowym, które w wyniku zaburzeń rozwojowych zatrzymały się w brzuchu lub pachwinach

L

locha - samica dzika, począwszy od wydania pierwszego miotu

Ł

łgarz - pies, który goniąc daje głos pomimo braku zwierza lub jego ciepłego tropu
łoże - miejsce, w którym zaległ postrzałek grubej zwierzyny, osłabiony upływem krwi

M

marking - w odniesieniu do aporterów zdolność zapamiętywania miejsc upadania zestrzelonego ptactwa (kilku sztuk)
memłacz - pies obracający w kufie i nadmiernie ściskający aportowanego zwierza, uszkadzając tymi poczynaniami jego tuszę
milczek - pies myśliwski, który goniąc zwierza na oko lub podążając jego ciepłym tropem nie daje głosu
mokre pole - mokradła, bagna
monorchid - osobnik męski (pies), który w worku mosznowym posiada tylko jedno jądro a drugie w wyniku zaburzeń rozwojowych zatrzymało się w brzuchu lub pachwinie

N

narogi - jadalne narządy wewnętrzne zwierzyny grubej: płuca, serce, wątroba i nerki
narzynacz - pies zjadający lub naruszający tuszę strzelonej zwierzyny

O

odyniec - starszy dzik samiec
odwiatr - specyficzna woń wydzielana przez zwierzynę i pozostawiona na śladach, umożliwiająca psu zwęszenie obecności zwierzyny oraz jej dochodzenie po śladach
okno - otwór wejściowy nory lisa, borsuka, królika
okładanie pola - przeszukiwanie za zwierzyną pola przez psy myśliwskie, które przecinają je po zygzakowatej linii w prawo i w lewo, podążając zawsze przed myśliwym
oszczekiwacz - pies oszczekujący znalezioną zwierzynę, przyzywający myśliwego głosem
oznajmiacz, anonser - pies, który po znalezieniu zwierzyny wraca do myśliwego i prowadzi go do niej

P

paprzysko - miejsce, gdzie się ptaki kąpią w piasku, pyle
para - to dwa psy tej samej rasy i jednakowej płci lub dwa psy różnych ras bez względu na płeć
płochacz - pies nie wystawiający zwierzyny, lecz po zwietrzeniu jej wypłaszający ją
podchód - podkradanie się do zwierzyny na odległość strzału
pomykający zając - biegnący, mknący
poprawianie tropu przez psa - powracanie błądzącego psa na właściwy trop zwierzyny bez interwencji przewodnika
przekładanie pola - patrz okładanie pola
przelatek - dzik urodzony w poprzednim roku

R

remiza - nieduży teren w polu, obsadzony drzewami, krzewami ciernistymi, itp., lub plantacja szczególnie bujnie wyrastających roślin będąca miejscem schronienia dla zwierzyny
respektowanie zwierzyny - o psie myśliwskim; zachowywanie się w czasie polowania na jakąś zwierzynę obojętnie wobec innej zwierzyny
rezerwowy-CACIT (reserve-CACIT) - rezerwowy wniosek (certyfikat) Międzynarodowego Championa Pracy

S

sfora - dwa psy tej samej rasy lecz odmiennej płci
stęp - najwolniejszy chód
stójka, wystawianie - zatrzymanie się wyżła w charakterystycznej postawie przed zwietrzoną zwierzyną
stójka martwa - stójka, w której pies trwa mimo otrzymanego rozkazu ruszenia zwierzyny
stójka pewna - stójka niezawodna w odróżnieniu od pustej
stójka pusta - błąd popełniany przez wyżła, który robi stójkę mimo nieobecności zwierzyny w pobliżu
stójka słaba - stójka, którą wyżeł samowolnie przerywa i zaczyna spędzać zwierzynę
stójka twarda - taka stójka, w której pies trwa nieruchomo do czasu otrzymania rozkazu ruszenia zwierzyny
suche pole – lasy i pola o suchym gruncie

Ś

ściąganie - wolne, miękkie, ostrożne zbliżanie się samowolne do zwietrzonej zwierzyny
ślady zwierzyny - znaki na ziemi, drzewach i krzewach pozostawione przez grubego zwierza np.: sierść, farba, połamane gałęzie, odchody

T

trop - odciski nóg zwierzęcia na ziemi lub śniegu
trop ciepły, świeży - trop, który zwierz niedawno zostawił
trop sfarbowany, krwawy - trop postrzelonego zwierza ze śladami krwi
trop sztuczny - trop stosowany na konkursach psów myśliwskich w celu sprawdzenia pracy psa na tropie postrzałka.
trop zimny - trop zwietrzały, dawny
trucht - chód szybszy od stępa a wolniejszy od kłusu
turzyca - sierść zająca, królika
trzymać trop, trzymać się tropu - nie gubić tropu, wytrwale podążać tropem

W

wataha - stado dzików również zgraja, złaja, stado wilków
wiatr - węch zwierzyny i psa myśliwskiego
włóczka - wleczenie ubitego królika, zająca, bażanta, kuropatwy, sarny w celu stworzenia sztucznego tropu dla sprawdzenia pracy psa na tropie postrzałka
wycinek - samiec dzika dwu lub trzyletni, o wycinających się na zewnątrz kłach
wypatroszony zwierz - zwierz z usuniętymi wnętrznościami brzucha i klatki piersiowej
wypychanie, wyparowywanie zwierzyny - ruszanie przez psy zwierzyny z miotu, legowiska

Z

zestrzał - miejsce, gdzie znajdował się zwierz w chwili rażenia go pociskiem
złaja - to trzy lub więcej psów tej samej lub różnych ras, bez względu na płeć
złom kierunkowy - gałązka, najczęściej świerka lub sosny, wskazująca okorowanym jasnym końcem kierunek uchodzenia zwierza.